Leo Krans


Meditatie en verlichting

Ik zal maar meteen met de deur in huis vallen: Meestal helpt meditatie niet. Ondanks dat miljoenen mensen in de wereld zich er mee bezig houden, bereikt bijna niemand het uiteindelijke doel: verlichting. Degenen die beweren verlicht te zijn, zijn het meestal niet, want iemand die werkelijk de staat van verlichting bereikt, heeft geen behoefte om daar mee te koop te lopen.

Het is iets van die persoon zelf en als men het zou gaan vertellen, krijgt hij of zij alleen maar scheve blikken, want de meesten zien het als iets bovennatuurlijks. Wat het overigens niet is. Dat ik er wel over begin, is omdat ik anderen wil proberen duidelijk te maken wat het precies is. Ik weet nu dat het de meest prettige levenshouding is die er bestaat. Hier wil ik anderen in laten delen, want dit is pas het niveau waarop iemand zich echt gelukkig kan voelen. Mij doel is in feite mensen te helpen naar betere niveaus van geluk.

Meditatie heeft tot doel om de staat van verlichting te bereiken. Zodra men dit bereikt, voelt men zich vele malen prettiger. Dat het zo moeilijk te begrijpen is, komt doordat de verlichte staat bereiken niet makkelijk is en doordat het omgeven is door te veel mystiek. Het is "iets oosters" en zo geheimzinnig. Doordat oosterlingen een andere culturele achtergrond hebben, benaderen ze de wereld anders dan westerlingen. Daardoor is hun taalgebruik en levensbeschouwing voor ons redelijk onbegrijpbaar. Dit dus naast het feit dat de verlichting zelf ook moeilijk te bevatten is, want deze geestelijke staat is moeilijk bereikbaar. Maar voor niemand onbereikbaar.

Verlichting is niks anders dan dat men een geestelijke ontspanning bereikt doordat de constante gedachtestroom stopt. Dit noemt men "leegte" en daardoor voelt men zich lichter. Doordat men (even) niet denkt, zijn er geen gedachten, dus is men "leeg" van gedachten. Dat is alles. Alleen de gedachten even stoppen is nu net het probleem. Volgens de oosterlingen kan men dit bereiken door meditatie. In theorie is het mogelijk, maar in de praktijk lukt het (ook voor oosterlingen) maar heel zelden. Het doel van meditatie is goed, maar het is een moeilijke weg die maar voor weinigen succesvol wordt bewandeld. Meditatie is je ergens op concentreren, om zodoende de staat van verlichting te bereiken. Wat dit laatste is, weten maar heel weinigen. Men heeft gehoord dat als je dit bereikt, je pas echt gelukkig bent.

Degenen die mediteren, zien de staat van verlichting als het doel in hun leven en de meeste mediterenden zoeken er hun hele leven naar. Helaas, is het in de meeste gevallen tevergeefs. Op deze manier lukt het namelijk bijna nooit. Dit weet ik, omdat ik er via een andere weg gekomen ben die wel werkt en definitief is. Nu ik op dat andere niveau zit, zie ik ook dat de weg van meditatie bijna onbegaanbaar is. Maar eerst wat de opzet van meditatie is.

Door te concentreren op een vast iets, zoals een voorwerp, een geluid, een koan (soort spreuk), hoopt men te bereiken dat de constante gedachtestroom, die iedereen heeft, tot rust komt. Door constante pogingen om je op een vast iets te concentreren, gaat datgene alles overheersen en al de andere gedachten stoppen (net zoals een probleem je intensief bezig kan houden). Dit is stap een. Stap twee is om het onderwerp van concentratie (een vaas, een vlam) te laten "verdwijnen." Met verdwijnen bedoel ik niet werkelijk laten verdwijnen (datgene blijft aanwezig), maar dat het uit de aandacht verdwijnt. De hersenen zijn namelijk dusdanig geconstrueerd, dat als iets niet veranderd, de hersenen de belangstelling beginnen te verliezen. Dit kan men herkennen doordat het moeite kost om datgene onder de aandacht te laten blijven.

Probeer het maar eens uit. Leg een eenvoudig voorwerp (een steen bijvoorbeeld) voor je neer en kijk er naar zonder ergens aan te denken (dit is al moeilijk). Op een gegeven ogenblik ga je merken dat het steeds moeilijker wordt om er naar te blijven kijken. Het kan zijn dat je dromerig wordt, of dat je aan andere dingen gaat denken. Dat de hersenen de aandacht gaan verliezen, is een goed functionerend iets. Het is namelijk nutteloos om de aandacht bij iets te houden wat bekend is bij de hersenen. Aandacht verliezen bij bekendheden komt zeer veel voor in je leven. "Ik kijk niet naar die film, want ik ken hem al." "Gaan we dit jaar al weer naar dezelfde camping" Uiteraard ligt het anders als iets leuk en interessant is (de leuke camping, het lekkere eten), maar in de andere gevallen "begint het te vervelen" en heeft men er weinig interesse meer voor. Doordat de hersenen weinig of geen belangstelling hebben voor bekende zaken, kunnen ze zich weer bezig houden met andere dingen. Met andere woorden, het is gewoon veel effectiever om de aandacht te verliezen voor bekendheden.

Terug naar meditatie. Een goede meditatie gaat eerst naar stap 1 : Volledige concentratie op een vast iets en dan verdwijnen alle gedachten (dit is moeilijk). Vervolgens kan dan stap 2 komen. Stap 2 is dat na het stoppen van de gedachten, het onderwerp van concentratie "verdwijnt." Op dat moment is men geestelijk "leeg", oftewel "verlicht." Met "leeg" wordt dus bedoeld dat men nergens aan denkt en nergens aandacht voor heeft (de vaas bijvoorbeeld). Er is op dat moment geen hersenactiviteit voor welke vorm van aandacht dan ook.

En dat noemt men "leeg", omdat er dus geen activiteit is. Op dat moment is men dus "verlicht." Hiermee wordt feitelijk bedoeld dat door de geestelijke "leegte", men zich lichter voelt, oftewel verlicht. Op dat moment is men ontspannen en voelt men zich gelukkig en hier is absoluut niks mysterieus of mystieks aan. Vervolgens is het de bedoeling dat men deze staat aanhoudt. Zoek er ook verder niks achter of maak er iets geheimzinnigs van.

Dit is de theorie, maar de praktijk is andere zaak, want gedachten stop je niet zo maar. Bereikt men de gedachteloosheid wel, dan is men dus in de staat van verlichting, oftewel geestelijk leegte (geen gedachten) en voelt men zich zeer prettig en ontspannen. Lichamelijk is men dan ook ontspannen, want denken en aandacht veroorzaakt lichamelijke spanning. Daarom komen nerveuze mensen zo gespannen over. Maar de gedachten op deze manier stoppen, lukt hooguit na vele pogingen en het resultaat is uiteindelijk zeer tijdelijk; als het al lukt. Want na een tijdje begint de eindeloze gedachtestroom weer op gang te komen.

Dus weer mediteren, weer (hooguit) tijdelijke resultaten, enzovoort. Op deze manier is het een eindeloos proces en daarom is geen succes. Men verspilt wel veel tijd en energie, maar komt niet op het niveau waar men wil zijn. Nogmaals, de gedachten stoppen is in principe mogelijk door meditatie, maar het resultaat is heel beperkt en bijna altijd tijdelijk. Daarom bereiken de meeste van de miljoenen mediterenden de staat van verlichting niet.

Een van de grootste problemen is namelijk de constant opkomende gedachten die volledige concentratie op iets verhinderen (stap l). Ze doorkruisen in feite het concentreren op een vast iets. Zodra men een tijdje aandachtig is voor het meditatieonderwerp, verzwakt de aandacht ervoor en komen er weer gedachten op. En dit is nu net niet de bedoeling. Na het verdwijnen van de aandacht voor het onderwerp, zou er niks moeten komen en dit is nu net het moeilijke van alles. Dit komt doordat bepaalde gedachten (problemen, ruzie met iemand) te sterk zijn. Ze komen op (men denkt er aan), zonder dat men dat kan voorkomen. Wat men wel kan doen, zal ik straks uitleggen. Maar eerst nogmaals even de misverstanden over verlichting en leegte ophelderen, want velen lopen met verkeerde gedachten hierover rond.

Verlichting is iets dat dus niks met hogere sferen of duistere toestanden te maken heeft. Verlichting is een natuurlijke toestand die iedereen kan bereiken. Het is een geestelijke toestand waarbij men zich ontspannen en prettig voelt. Op dit niveau voelt men zich pas echt gelukkig. De staat van verlichting heeft iedereen vroeger als kind ervaren (toen was men meestal gelukkig), maar men is het onderweg ergens kwijtgeraakt. Maar iedereen kan het terug krijgen als diegene dat wil. Velen zien verlichting als een bovennatuurlijk of mysterieus iets. Dit is dus beslist niet waar. Het is niet alleen een natuurlijk gebeuren, maar het is zelfs het niveau waarop men zich het prettigst voelt, echt gelukkig is en beter kan functioneren, want men heeft geen overbodige ballast van constante gedachten.

Volledige ontspanning en denken gaan niet samen, want door denken is men gespannen (dit is meetbaar). Daarom is de staat van verlichting geen einddoel, maar pas het begin. Zodra men verlicht is, kan men pas optimaal leven en betere beslissingen nemen. Voor dat ik verder ga met een betere en definitieve manier van de staat van verlichting bereiken, even wat anders. Eerst moet ik je even wat uitleggen over het constante denken van iedereen.

Constant denken doet bijna iedereen (ik ook vroeger). Kinderen hebben dit wat minder. Hoe jonger en ontspannender ze zijn, des te minder zal men het constante denken aantreffen. Bijna iedereen denkt dat constant denken normaal is. Ik kan je met alle zekerheid vertellen, dat dit niet waar is! Het is wel een feit, maar een onjuist feit. Dit weet ik, omdat ik zelf deze constante gedachtestroom niet meer heb. Vroeger had ik het wel, maar nu niet meer. Ik denk alleen nog maar als het noodzakelijk is. Nu denk je waarschijnlijk dat iedereen alleen maar denkt als het noodzakelijk is. Dit lijkt misschien zo, maar toch is het niet helemaal waar.

De meeste mensen denken constant aan moeilijk oplosbare problemen, kleinigheidjes en onbenulligheden. Vele gedachten spoken jarenlang in ongeveer dezelfde vorm door het hoofd zonder dat het opgelost wordt. Of zodra de ene gedachte verdwijnt, komt de ander. Waarom denken we in feite ? We denken omdat iets opgelost moet worden, of dat er iets dwars zit, of men wil voorkomen dat men aan vervelende onderwerpen moet denken. Want zodra vervelende gedachten naar voren komen, gaat men zich onrustig voelen.

De hersenen werken wat denken betreft als volgt. Je denkt (de hersenen denken in feite) omdat je iets willen oplossen. Lukt dit, dan verdwijnt die gedachte vanzelf (let hier maar eens op). Wordt het niet opgelost ("Waar ken ik hem van"), dan blijft dit onder de aandacht of het verdwijnt tijdelijk, maar komt later weer boven. Net zolang totdat het antwoord komt. Op deze manier hou je je vaak constant bezig (in feite zijn het dus de hersenen) met onopgeloste zaken. Iets blijft onder de aandacht, totdat het opgelost is!! Dit is een heel belangrijk principe van de hersenen. Daarom komen onopgeloste gedachten op. Dit is niet tegen te houden.

Afleiding wil nog wel eens lukken, maar dit is altijd tijdelijk. Zouden onopgeloste vragen niet onder de aandacht blijven, dan blijft men met onduidelijkheden rondlopen. Daarom blijft een onopgelost iets "opkomen." Of anders gezegd, je blijft er maar aan denken. Dit is een soort beschermingsdrang van de hersenen. Door alleen datgene definitief op te nemen wat duidelijk en correct is, houden de hersenen een bepaalde stabiliteit waar men op kan terugvallen als het noodzakelijk is (1+1=2). Aan dit laatste loopt men niet constant te denken, want het is duidelijk en correct.

Maar de vraag: "Bestaat God", is een vraag die regelmatig naar voren komt, want het is een twijfelachtig iets voor velen. Zolang er geen overtuigend bewijs geleverd wordt of hij wel of niet bestaat, zal men er af en toe aan moeten denken. Zou men eenmaal overtuigd raken dat hij wel of niet bestaat, dan zal de gedachte over bestaan of niet bestaan "verdwijnen."

Met verdwijnen bedoel ik dat de gedachte niet meer opkomt. Komt deze vraag af en toe nog op, dan is men nog steeds niet overtuigd. Dit gaat met alle opkomende gedachten. Zolang ze niet opgelost zijn of duidelijk geworden, zal het je altijd bezig blijven houden. Belangrijke vraagstellingen kunnen op deze manier het gehele leven aanwezig blijven. Wordt een vraagstuk niet beantwoord (hoe dan ook), dan kan hij niet goed verwerkt worden door de hersenen.

Hersenen accepteren geen onopgeloste of onduidelijke zaken. Ze blijven net zolang rondspoken, totdat er een antwoord gevonden is. Belangrijke en actuele activiteiten staan op de voorgrond. Ze drukken minder belangrijke of minder urgente onderwerpen dan weg. Maar zodra die weg zijn, komen de andere gedachten weer terug. Stel, je maakt je ongerust over geld (je denkt er bijna constant aan). Terwijl je er aan loopt te denken, krijg je bericht dat je partner een ernstig ongeluk heeft gehad. Op dat moment vergeet je je eigen problemen en verplaatst alle aandacht zich naar je partner.

Als na verloop van tijd alles weer in orde is met je partner, komen de probleemgedachten over geld weer naar voren. Win je de honderdduizend, dan zullen je gedachten over je geldproblemen verdwijnen. Maar dan ga je je misschien ongerust maken over de belastingen. Er is altijd wel iets dat je geestelijk bezig houdt. Bijna iedereen denkt daardoor constant. De ene gedachte (probleem) is weg, om weer vervangen te worden door een andere. Oftewel, men denkt constant.

Kan het dan anders, denk je misschien. Ja, dit kan. Je constante gedachtestroom is te veranderen in minder en effectiever denken. Je gelooft misschien niet dat het mogelijk is, maar ik garandeer je dat het wel mogelijk is. Alleen is het niet makkelijk. Je denkt omdat een bepaalde gedachte "opkomt." Deze gedachte komt op, omdat de hersenen de zaak willen oplossen / het niet kwijt kunnen (In feite komt het op hetzelfde neer).

Door het onder de aandacht te brengen (opkomende gedachte), ga je het misschien oplossen. Er is daarom maar een methode om je constante gedachtestroom te veranderen in beperkter denken. En dat is oplossen van de vraagstukken en problemen! Dus ga naar de tandarts als je op bent van de zenuwen omdat je bang voor tandartsen bent. Zodra je geweest bent (hoe moeilijk die stap ook is), verdwijnen de zenuwen (en de pijn), want je bent geweest. Simpel maar waar. Een andere manier bestaat er niet. Gedachten kun je alleen laten verdwijnen door de zaak op te lossen.

Geestelijke verlichting kun je dus bereiken door middel van het oplossen van je problemen! Zodra iets opgelost is, verdwijnt die gedachte erover vanzelf. Maar er speelt nog iets anders mee. Bij velen zit onder de constante gedachtestroom een wankele basis. Hiermee bedoel ik dat velen in de problemen zitten met hun eigenwaarde. Of men is er zich van bewust, of men wil dit niet inzien. De eersten zullen wat makkelijker vooruitgang boeken, want ze erkennen het probleem. De anderen moeten eerst durven in te zien, dat er te weinig zelfvertrouwen aanwezig is. Iedereen die behoefte heeft om zichzelf te moeten bewijzen (opscheppen, stoer doen), valt hieronder.

Of je het gebrek aan zelfvertrouwen wilt inzien, is nu even niet aan de orde. Het gaat er om, dat die aanwezig is. De meeste mensen hebben hier last van, dus schaam je maar nergens voor. Doordat deze basis er is, hebben degenen die denken dat ze minderwaardig zijn last van opkomende gedachten hierover. En degenen die doen alsof ze zelfvertrouwen hebben, hebben last van denken dat denken hierover vermijdt. Ruwweg gezegd, respectievelijk de introverten en de extraverten. Uiteraard moet men het niet zwart / wit zien, want een introverte , kan soms extravert zijnen andersom. Meditatie helpt dus niet, omdat het de feitelijke problemen niet oplost.

Wil je nog veel meer weten? Wil je jezelf verbeteren? Mijn boek helpt je.